OpenAI wciąż sprzedaje model osadzeń z 2022 roku pięć razy drożej niż jego lepszego następcę

Modele osadzeń to najmniej efektowna część cennika sztucznej inteligencji i najłatwiejsza do zapomnienia, gdy już raz zostaną wpięte. Zamieniają tekst na wektory liczb, żeby system mógł zmierzyć, jak blisko siebie są dwa fragmenty — to maszyneria stojąca za wyszukiwaniem, grupowaniem, rekomendacjami i klasyfikacją. Nikt ich nie pokazuje na konferencjach. Po prostu siedzą w procesie i naliczają. I właśnie dlatego dzisiejszy cennik OpenAI wart jest przeczytania dwa razy. **Ten sam wektor za jedną piątą pieniędzy.** text-embedding-ada-002 trafił do oferty 15 grudnia 2022 i stał się standardem wczesnej ery wyszukiwania wspierającego modele. Jego następcy pojawili się 25 stycznia 2024. Według liczb publikowanych przez samo OpenAI ada-002 uzyskuje 31,4% w MIRACL (wyszukiwanie wielojęzyczne) i 61,0% w MTEB (angielski); text-embedding-3-small — 44,0% i 62,3%. Oba tworzą wektory o 1536 wymiarach. Nowszy jest lepszy na obu osiach przy tej samej długości wyjścia — i kosztuje 0,02 dolara za milion tokenów wobec 0,10 dolara za ada-002. **Większy model czyni tę różnicę jeszcze ostrzejszą.** text-embedding-3-large osiąga 54,9% w MIRACL i 64,6% w MTEB przy 0,13 dolara za milion tokenów — trzy centy więcej niż model, który zastąpił. A w drobnym druku ogłoszenia z 2024 roku producent odnotowuje rzecz łatwą do przeoczenia: nowe wektory można przycinać. Skrócony do 256 wymiarów wektor z text-embedding-3-large wciąż bije w MTEB pełny, 1536-wymiarowy wektor ada-002. Sześć razy mniej miejsca w bazie, lepszy wynik — a droższy pozostaje tylko wtedy, gdy liczyć za token; w przeliczeniu na przechowywany wymiar nie ma porównania. **Dlaczego stary model wciąż jest w sprzedaży.** Powód jest realny i nie chodzi o sentyment. Osadzeń nie da się przenosić między modelami: wektor z ada-002 i wektor z 3-small opisują to samo zdanie w niekompatybilnych układach współrzędnych. Zmiana oznacza przeliczenie całego zbioru dokumentów i przebudowę indeksu — przy dużym archiwum to prawdziwy projekt inżynierski. OpenAI nie ogłosił daty wyłączenia ada-002, więc nikogo do tej migracji nie zmusza. Różnica w cenie jest w istocie tym, co producent pobiera za jej nierobienie. **Drugi, cichszy przypadek zamrożonej ceny.** W tym samym cenniku stoi TTS-1, pierwszy model mowy syntetycznej OpenAI. W dniu premiery, 6 listopada 2023, firma podawała 0,015 dolara za 1000 znaków. Dziś podaje 15 dolarów za milion znaków. To ta sama liczba: prawie trzy lata, dwie generacje modeli dźwiękowych i żadnego ruchu w którąkolwiek stronę. **Czego to nie dowodzi.** To są ceny katalogowe modeli, które pozostają dostępne, a nie dowód na cokolwiek ukrytego — OpenAI publikuje to wszystko jawnie, a oba starsze modele działają dokładnie tak, jak opisano. Ada-002 nie jest też modelem złym; w dniu premiery był najlepszy z dostępnych. Wniosek jest węższy i bardziej praktyczny: domyślny wybór dokonany w 2023 roku i nigdy nierewidowany jest dziś najdroższym sposobem kupowania najsłabszych osadzeń w katalogu producenta. wujec.ai założył dziś profile wszystkich sześciu modeli, z opublikowanymi wynikami testów zestawionymi obok siebie.