Rozumowanie przestało być produktem. Stało się ustawieniem.

Dwa lata temu kupno modelu, który myśli przed odpowiedzią, oznaczało kupno innego modelu. Dziś u czterech z pięciu największych wydawców oznacza podanie parametru — a osobne linie rozumujące gasną jedna po drugiej. Strona wycofań OpenAI ma już datę końca dla każdego żyjącego jeszcze modelu serii o. Modele o1, o1-pro, o3-mini i o4-mini zostaną wyłączone 23 października 2026 roku, a o3 i o3-pro 11 grudnia. Zalecanym następcą jest w każdym przypadku model ogólny z rodziny GPT-5.6, a dla dwóch modeli z półki pro producent zapisuje go wprost jako gpt-5.6-sol z trybem rozumowania ustawionym na pro. Najwyższa półka rozumowania jest dziś dosłownie wartością w zapytaniu. Mistral zrobił to pierwszy. Cała jego linia Magistral — jedyne produkty rozumujące tej firmy — została wyłączona do 31 lipca 2026 roku, a jako cele migracji producent wskazał nie kolejne modele rozumujące, tylko zwykłe modele linii głównej. DeepSeek doszedł do tego samego inną drogą. W obowiązującym cenniku stoją trzy modele, wszystkie z generacji V4, i jeden wiersz zatytułowany tryb myślenia: obsługiwany jest tryb z myśleniem i bez, przy czym myślenie jest domyślne. Linia R1, która zrobiła tej firmie nazwisko w styczniu 2025 roku, nie ma własnej pozycji. Najwcześniej i najciszej skończyła się osobna linia Alibaby. QwQ-32B-Preview pojawił się w listopadzie 2024, QwQ-32B w marcu 2025 — trzeciego modelu już nie było. Od Qwen3 myślenie jest przełącznikiem wewnątrz modelu ogólnego. QwQ ma od dziś profil w tym katalogu — jako zamknięcie pewnej kategorii produktu, a nie początek rodziny. Google jest wyjątkiem, który objaśnia regułę, bo w ogóle nie wprowadził tego podziału. Gemini od początku sprzedawał myślenie jako budżet ustawiany przez zamawiającego, a nie jako model do wyboru, i nie ma dziś czego wygaszać. Dla czytelnika praktyczny skutek jest wąski, ale realny. Tam, gdzie wyłączany jest model hostowany, jego opublikowane wyniki testów przestają być odtwarzalne — zamknięty Magistral Medium 1.2 jest już w tej sytuacji. Tam, gdzie wagi były otwarte, model żyje dalej jako plik do pobrania, choć przestał być produktem: QwQ-32B pobierany jest wciąż dziesiątki tysięcy razy miesięcznie, półtora roku po tym, jak linia, do której należy, po cichu się skończyła.