Newsy
Co słychać w robotyce i AI — wybór redakcji wujec.ai.
Pięciu z siedmiu modeli Codex OpenAI nie da się już kupić. Ich karty wciąż wiszą w dokumentacji
Kto zajrzy dziś do spisu modeli OpenAI, zobaczy linię Codex jako zdrową ofertę siedmiu modeli programistycznych. Kto zajrzy na stronę wycofań, dowie się, że pięć z nich wyłączono siedem tygodni temu. Wycofanie ogłoszono 22 kwietnia 2026 roku, a przeprowadzono 23 lipca 2026 roku, w pakiecie, który objął też aliasy czatowe i odmiany deep research. Tego dnia zgasły cztery modele Codex - gpt-5-codex, gpt-5.1-codex, gpt-5.1-codex-max i gpt-5.1-codex-mini - a razem z nimi gpt-5.2-codex, wydany dopiero w styczniu. Dla większości z nich jako zamiennik wskazano GPT-5.6 Sol, czyli model ogólny, a nie programistyczny; GPT-5.1-Codex Mini skierowano do GPT-5.6 Terra. Wcześniej, 12 lutego 2026 roku, OpenAI usunęło już codex-mini-latest, model, od którego cała linia zaczęła się w maju 2025 roku. Zostaje dokładnie jeden ocalały: GPT-5.3-Codex, wydany 24 lutego 2026 roku. Potwierdza to cennik - spośród wszystkich modeli Codex tylko gpt-5.3-codex ma jeszcze podaną stawkę. Cała reszta rodziny to dokumentacja bez produktu. Dokumentacja nie nadążyła. Spis modeli wciąż wymienia całą siódemkę z działającymi odnośnikami, a każda karta zaczyna się od opisu w czasie teraźniejszym, ma pełną tabelę punktów końcowych i cenę w dolarach za milion tokenów. Na żadnej z tych stron nie ma informacji, że modelu już nie ma. Programista, który zaczyna od spisu modeli - a to miejsce najbardziej oczywiste - nie ma jak rozpoznać, których z nich da się jeszcze wywołać. Na tym samym tropie leży druga osobliwość. Zamiennik wskazany dla codex-mini-latest, czyli gpt-5-codex-mini, nie ma karty w ogóle: adres w dokumentacji zwraca przekierowanie, a następnie błąd 404, i nazwa nie pojawia się w spisie modeli. Zalecany cel migracji jest trudniejszy do znalezienia niż model, który miał zastąpić. Warto zapamiętać jeszcze jedną liczbę. Własna polityka OpenAI obiecuje co najmniej sześć miesięcy uprzedzenia dla modeli ogólnodostępnych, ale tylko trzy miesiące dla odmian wyspecjalizowanych - i jako przykład wymienia właśnie wersje Codex. GPT-5.2-Codex przeżył od premiery do wyłączenia nieco ponad pół roku. W tej linii model programistyczny aktualny w styczniu potrafi zniknąć do lata. Wszystkie sześć wycofanych modeli trafiło do katalogu z datami wyłączenia, żeby rodzinę Codex dało się czytać taką, jaka jest: jeden model w sprzedaży i sześć w archiwum.
GPT-5-Codex →o3 znika z ChatGPT w środę — i przez kolejnych 107 dni nadal jest w sprzedaży w API
26 sierpnia 2026 roku model OpenAI o3 przestaje być dostępny do wyboru w ChatGPT. Termin wyznaczono 28 maja, kiedy OpenAI dało modelowi 90 dni wygaszania, razem z GPT-4.5, który odszedł 27 czerwca. Oba były wtedy już tylko opcją dla płacących użytkowników, schowaną w ustawieniach modelu. W tym samym komunikacie jest zdanie, które w relacjach zwykle wypada: „Zmiany dotyczą wyłącznie ChatGPT; w API nic się nie zmienia". W API o3 ma zostać wyłączony 11 grudnia 2026 roku, razem z o3-pro i całą pierwszą generacją GPT-5 — gpt-5, gpt-5-mini, gpt-5-nano i gpt-5-pro. Każdemu z nich wskazano tego samego następcę: gpt-5.6-sol. Między jedną a drugą śmiercią tego samego modelu mija 107 dni. Odstęp bywa znacznie większy. GPT-4o usunięto z ChatGPT 13 lutego 2026 roku, a w API jest w sprzedaży do dziś, po 2,50 dolara za milion tokenów wejścia, i nie ma ogłoszonej żadnej daty wyłączenia. Termin dostała wyłącznie jego najstarsza migawka, gpt-4o-2024-05-13, na 23 października — a domyślną migawką modelu od dwóch lat jest gpt-4o-2024-08-06. Model może więc zniknąć z produktu, który zna publiczność, i pół roku później nadal być wspieranym punktem końcowym w produkcji. Dlatego jesienny kalendarz czyta się inaczej w zależności od tego, po której stronie się stoi. Dla użytkownika widoczną stratą jest o3 w środę. Dla każdego, kto wypuszcza oprogramowanie, liczą się inne daty: 23 października znikają na dobre gpt-3.5-turbo, gpt-4, gpt-4 Turbo, o1, o1-pro, o3-mini, o4-mini i gpt-image-1, 1 grudnia starsze modele obrazowe, 11 grudnia o3 i rodzina GPT-5, a 20 stycznia 2027 dawna linia dźwiękowa i czasu rzeczywistego. OpenAI publikuje dziś okresy wypowiedzenia stojące za tymi datami: co najmniej sześć miesięcy dla modeli ogólnie dostępnych, co najmniej trzy dla wariantów wyspecjalizowanych, takich jak wersje czatowe czy Codex, i zaledwie dwa tygodnie dla wszystkiego, co ma w nazwie słowo „preview". To zobowiązanie co do czasu ostrzeżenia, a nie co do długości życia modelu — a nieobjęty nim kalendarz ChatGPT przez cały ten rok był szybszy z tych dwóch.
OpenAI o3 →OpenAI wyłącza do 1 grudnia całą swoją linię obrazową — a razem z nią najtańszy model
Strona wycofań OpenAI wyznacza już termin końca dla każdego modelu obrazowego firmy poza jednym. gpt-image-1 gaśnie 23 października 2026 roku; gpt-image-1.5, gpt-image-1-mini i chatgpt-image-latest odchodzą 1 grudnia. Każdy z nich wskazuje tego samego następcę: gpt-image-2. Dla większości użytkowników to obniżka. W przeliczeniu na milion tokenów obrazu pochodzący z 2025 roku gpt-image-1 jest najdroższym modelem całej linii: 10 dolarów za wejście i 40 za wyjście. gpt-image-1.5 kosztuje 8 i 32 dolary. Model, który zostaje — gpt-image-2 — kosztuje 8 i 30 dolarów, czyli o 25% mniej na wyjściu niż model, który zastępuje. To odwrotność tego, co branża robiła w tym roku. Wyjątkiem jest jedyny model zbudowany dla tych, którzy liczą koszty. gpt-image-1-mini kosztuje 2,50 dolara za milion tokenów obrazu na wejściu i 8 dolarów na wyjściu. Nie ma własnego następcy: tabela migracji kieruje go również do gpt-image-2. To 3,2 razy drożej na wejściu i 3,75 razy drożej na wyjściu — dla kogoś, kto wybrał wersję mini właśnie dlatego, że była tania. Schemat zaczyna być rozpoznawalny. Tanie warianty ogłasza się jako próg wejścia, a potem po cichu wchłania do flagowca przy porządkowaniu linii — i rachunek za migrację dostają ci użytkownicy, którzy od początku najbardziej patrzyli na cenę. Cennik wsadowy dzieli wszystkie te kwoty na pół, ale dzieli tak samo stary model i nowy, więc proporcja się nie zmienia.
W API OpenAI zgasła każda numerowana wersja modelu z ChatGPT — to, co zostało, kosztuje cztery razy więcej
OpenAI od zawsze sprzedaje pod podobnymi nazwami dwie różne rzeczy: modele w swoim API oraz model, który naprawdę odpowiada w ChatGPT. Do tego drugiego prowadziła niewielka rodzina aliasów — chatgpt-4o-latest, później gpt-5-chat-latest i jego następcy. Od 10 sierpnia 2026 każdy z nich, który miał numer wersji, jest wyłączony. Kolejność jest krótka. chatgpt-4o-latest usunięto 17 lutego 2026. gpt-5-chat-latest i gpt-5.1-chat-latest wyłączono razem 23 lipca 2026 na podstawie ogłoszenia z 22 kwietnia. gpt-5.2-chat-latest i gpt-5.3-chat-latest poszły 10 sierpnia 2026, po wycofaniu ogłoszonym 8 maja. Za każdym razem OpenAI wskazywało jako następcę GPT-5.6 Sol — model z API, a nie czatowy. Została jedna pozycja o nazwie chat-latest, a sedno tkwi w zapisie na jej karcie: „wskazuje na najnowszy model Instant obecnie używany w ChatGPT”, a „migawka pod spodem będzie regularnie aktualizowana”. Nie ma numeru wersji, który dałoby się zablokować. Programista, który chce zachowania modelu z ChatGPT, wciąż może je mieć — ale nie zamrożone i bez gwarancji, że dzisiejsze odpowiedzi będą przypominać te za miesiąc. Cena poszła w tę samą stronę. gpt-5-chat-latest i gpt-5.1-chat-latest kosztowały 1,25 dolara za milion tokenów wejścia i 10 dolarów za milion wyjścia. Migawki 5.2 i 5.3 podniosły to do 1,75 i 14 dolarów. chat-latest jest wyceniony na 5 i 30 dolarów — czterokrotność ceny wejścia z pierwszych dwóch i dokładnie tyle, ile kosztuje flagowy GPT-5.6 Sol. Część tej różnicy to realna zdolność: okno urosło ze 128 000 tokenów do 400 000, a limit wyjścia z 16 384 do 128 000 tokenów, czyli ośmiokrotnie. Tyle że wersje, które dało się zablokować, były tymi tanimi — i to ich właśnie zabrakło. Za terminami stoi też reguła, którą producent publikuje. Jego zasady wycofań obiecują modelom ogólnodostępnym co najmniej sześć miesięcy wypowiedzenia, a wariantom specjalistycznym co najmniej trzy — i jako pierwszy przykład tych drugich podają „warianty czatowe, takie jak gpt-5.1-chat-latest”. Linia najbliższa produktowi konsumenckiemu ma więc najkrótszą gwarancję w całym katalogu. Przypis dla czytających dokumentację wprost: karta GPT-5.1 Chat nadal opisuje ten model jako migawkę aktualnie używaną w ChatGPT i zachęca do testowania na niej usprawnień czatu. Tabela wycofań to zdanie wyprzedziła. Warto też trzymać jedno rozróżnienie: skończył się alias w API, a nie obecność modelu w samym ChatGPT.
OpenAI Chat Latest →Ceny modeli głosowych OpenAI spadły przez 22 miesiące tylko raz — a tekst na wyjściu w tym czasie podrożał
OpenAI powiadomiło programistów, że dziewięć starszych modeli głosowych — cała linia GPT-4o audio i realtime oraz pierwsza generacja GPT-Audio i GPT-Realtime — przestanie odpowiadać 20 stycznia 2027 roku. Uzupełnienie naszego katalogu o cztery brakujące profile głosowych GPT-4o zebrało w jednym miejscu całą historię cen tej linii, a czyta się ją inaczej niż historię cen tekstu. Gdy 1 października 2024 roku ruszyły GPT-4o Audio i GPT-4o Realtime, token dźwiękowy kosztował 40 USD za milion na wejściu i 80 USD na wyjściu. W sierpniu 2025 następcy, GPT-Audio i GPT-Realtime, zeszli do 32 i 64 USD. Dzisiejsze modele ogólnie dostępne — gpt-audio-1.5 i gpt-realtime-2.1, czyli te, które OpenAI wskazuje w zawiadomieniu o wyłączeniu — liczą dokładnie te same 32 i 64 USD. To jedna obniżka, o 20%, w dwadzieścia dwa miesiące i nic więcej. Tekst w tych samych modelach poszedł w dwie strony naraz. W linii czasu rzeczywistego wejście stopniało z 5 do 4 USD za milion, a wejście z pamięci podręcznej runęło z 2,50 do 0,40 USD, czyli o 84%. Wyjście zdrożało: 20 USD w 2024 roku, dziś 24 USD — o jedną piątą więcej. Proporcja, która najbardziej obchodzi budujących produkty głosowe, nie drgnęła w ogóle. W październiku 2024 token dźwięku na wejściu kosztował osiem razy tyle co token tekstu; w sierpniu 2026, przy 32 USD wobec 4 USD, kosztuje dokładnie tyle samo razy więcej. Za te same pieniądze klient dostał za to miejsce. GPT-4o Realtime pamiętał 32 tysiące tokenów i odpowiadał najwyżej 4096; gpt-realtime-2.1 mieści 128 tysięcy i oddaje do 32 tysięcy — czterokrotnie większy kontekst i ośmiokrotnie dłuższa odpowiedź przy niezmienionej stawce za dźwięk. Tania półka mówi to samo od dołu: GPT-4o mini Realtime, udostępniony 17 grudnia 2024 roku, miał najkrótszą pamięć w rodzinie, 16 tysięcy tokenów. Jedno zastrzeżenie: to ceny katalogowe z kart modeli OpenAI, a nie to, co płaci konkretny klient, a tokenów dźwiękowych nie da się wprost porównywać z tekstowymi — sekunda mowy zużywa ich znacznie więcej niż sekunda czytania. Porównanie dotyczy wyłącznie OpenAI z samym sobą, jednej generacji głosowej z następną.
GPT-4o Realtime →Pierwotny GPT-5 ma datę wyłączenia — snapshot z sierpnia 2025 znika 11 grudnia
Na stronie deprecacji OpenAI pojawił się wpis, który rok temu trudno byłoby sobie wyobrazić: gpt-5-2025-08-07, czyli snapshot, którym zadebiutował GPT-5, zostanie wyłączony 11 grudnia 2026. Tego samego dnia znika model rozumowania o3-2025-04-16. Oba mają jeden wskazany zamiennik — gpt-5.6-sol. Pierwotny GPT-5 przeżyje więc w API około szesnastu miesięcy. Jak na dzisiejsze standardy to nic nadzwyczajnego, ale liczba robi wrażenie przy modelu, który przy premierze traktowano jako cezurę pokoleniową. Pokazuje też tempo nazewnictwa: w czasie, w którym GPT-4 był modelem domyślnym, zdążyło wyjść pięć wydań pośrednich. Bliższy termin już obowiązuje. Aliasy gpt-5.2-chat-latest i gpt-5.3-chat-latest przestaną odpowiadać 10 sierpnia 2026, czyli za cztery dni — również z przekierowaniem do gpt-5.6-sol. Kto nadal wywołuje nazwy z końcówką -chat-latest, praktycznie nie ma już okna na migrację. Reszta jesiennego kalendarza jest gęsta. Assistants API zostaje usunięte 26 sierpnia, rok po ogłoszeniu zastąpienia go przez Responses API i Conversations API. Sora 2, sora-2-pro oraz Videos API kończą 24 września — bez wskazanego następcy, jako jedyna pozycja na liście, przy której OpenAI nie podaje zamiennika. Starsze rodziny realtime i audio dotrwają do 20 stycznia 2027. Strona konsumencka ma własny, wcześniejszy termin, ogłoszony 28 maja 2026: o3 znika z ChatGPT 26 sierpnia, po dziewięćdziesięciodniowym okresie przejściowym, a razem z nim GPT-4.5. Z produktu wypada tym samym ostatni model z rodziny GPT-4 — po wycofaniu GPT-4o i wariantów GPT-4.1 w lutym 2026. Zmiana nie dotyczy API, gdzie o3 odpowiada do grudnia, więc przez kilka miesięcy ten sam model będzie żywy dla programistów i nieobecny dla wszystkich pozostałych. Dla katalogu takiego jak ten ważniejszy od pojedynczych dat jest sam wzorzec: model czołowy stał się produktem o żywotności liczonej w miesiącach, a profil modelu coraz częściej musi odnotowywać nie tylko to, kiedy powstał, lecz i to, kiedy przestaje odpowiadać.
GPT-5 →